W związku z prowadzonymi na podstawie Zarządzenia nr 5 KGP z dnia 20 czerwca 2016 r. działaniami edukacyjno-prewencyjnymi w zakresie przeciwdziałania oszustwom prowadzonym przez dzielnicowego Komisariatu Policji Tarnów Centrum zwracam się o zachowanie ostrożności w czasie wzmożonych zakupów związanych tzw. z „Black Friday”, „Cyber Monday” oraz w okresie przedświątecznym. Apeluje się o zachowanie szczególnej ostrożności. W tym okresie oszuści intensyfikują swoje działania, wykorzystując pośpiech, roztargnienie oraz zwiększoną aktywność zakupową.
Najczęściej występujące metody oszustw, sposoby działania przestępców oraz proponowana profilaktyka.
1. Oszustwa internetowe – fałszywe sklepy, super promocje, ogłoszenia
Podczas przeglądania ofert online kluczowe jest zachowanie ograniczonego zaufania. Należy uważać na tzw. „super okazje” i nie ulegać presji czasu. Przed zakupem zawsze sprawdź rzetelność sprzedawcy, na przykład analizując opinie innych klientów. W miarę możliwości wybieraj opcje płatności przy odbiorze. W przypadku płatności internetowej zwracaj szczególną uwagę na wiarygodność strony; do transakcji wykorzystuj tylko oficjalne strony bankowe i aplikacje. Nigdy nie wchodź w nieznane linki i odnośniki przesyłane w wiadomościach.
Zachowuj całą korespondencję ze sprzedawcą sklepu internetowego. Jeśli, pomimo zachowania ostrożności, dostaniesz zamiast zamówionego produktu puste pudełko, natychmiast zadzwoń na Policję. Zapisana korespondencja i przesłana przez oszusta paczka będą stanowić dowód przestępstwa.
Sposób działania oszustów?
- Tworzą fałszywe sklepy internetowe oferujące „wyjątkowe okazje”.
- Podszywają się pod znane marki, używając podobnych nazw i grafik.
- Oferują tanią elektronikę, konsole, telefony czy perfumy – towarem często nie dysponują.
- Po wpłacie środków kontakt ze sprzedawcą się urywa.
- Ogłoszenia na portalach typu OLX, Vinted, Marketplace.
- Oszuści podszywają się pod kupujących lub sprzedających.
- Przesyłają linki do „panelu płatności”, gdzie wyłudzają dane do karty.
- Namawiają na przedpłatę formą płatności BLIK.
Jak się chronić?
✔️ Sprawdzaj opinie o sklepie.
✔️ Unikaj zakupów na stronach bez certyfikatu SSL („https”).
✔️ Weryfikuj dane firmy: NIP, REGON, adres, regulamin.
✔️ Nie kupuj, jeśli cena jest “zbyt dobra, by była prawdziwa”.
✔️ Korzystaj z bezpiecznych form płatności – unikaj przedpłat na nieznane konta.
✔️ Nie otwieraj linków wysyłanych na komunikatorach.
✔️ Nigdy nie wpisuj danych karty, aby „otrzymać pieniądze”.
2. Oszustwo metodą na „BLIK”
Jedną z częściej stosowanych przez cyberprzestępców metod jest włamanie na konto na portalu społecznościowym. Oszust, podszywając się pod właściciela profilu (często znajomego lub członka rodziny), masowo rozsyła do wszystkich prośby o przekazanie kodu BLIK. Aby uwiarygodnić swoje działania, oszuści bardzo często dodają sformułowania, że nie mogą w tej chwili rozmawiać i oddzwonią za jakiś czas. Te zabiegi mają na celu zapobieżenie szybkiej weryfikacji ze strony ofiary.
Dlatego, jeśli otrzymasz wiadomość z prośbą o przekazanie kodu do szybkiej płatności BLIK, bezwzględnie upewnij się, komu go wysyłasz. Zawsze zadzwoń do tej osoby, aby zweryfikować prośbę, a także dokładnie sprawdź kwotę i odbiorcę podczas potwierdzania transakcji.
3. Fałszywe SMS-y i e-maile: „dopłata do paczki”, „problem z zamówieniem”, „przesyłka zatrzymana”.
Wiadomości dotyczące rzekomych dopłat do paczki lub zmiany dostawy np.:„Twoja paczka została zatrzymana”, „dopłać 1,50 zł”, zawierające linki prowadzące do stron podszywających się pod firmy kurierskie i banki w tym linki prowadzące do fałszywych bramek płatniczych. Celem jest przejęcie danych logowania lub środków z konta.
Sposób działania oszustów?
- Masowo rozsyłane SMS-y podszywające się pod kurierów lub sklepy.
- Link prowadzi do fałszywej strony, gdzie oszuści wyłudzają dane do bankowości.
Jak się chronić?
✔️ Nie klikaj w linki z SMS-ów lub e-maili o dopłatę niewielkiej kwoty.
✔️ Jeśli czekasz na paczkę – weryfikuj informację na aplikacji bądź stronie internetowej przewoźnika ręcznie, nie przez link.
✔️ Nigdy nie podawaj loginów, haseł ani pełnych danych karty płatniczej.
4. Oszustwa na legendę
Jak działają?
Oszust podszywa się pod np. Policjanta, pracownika banku, pracownika firmy kurierską dzwonią, grając emocjami: „Syn spowodował wypadek i potrzebne są pieniądze”, „Wnuczka pilnie potrzebuje gotówki”, „To tajna akcja policji, musisz przekazać pieniądze”, informuje o próbie włamania na konto i nakłania do np.: instalacji aplikacji „do pomocy”, zatwierdzenia podejrzanych przelewów, przekazania kodów BLIK.
Na co uważać?
✔️ Nagłe prośby o kod BLIK lub szybki przelew.
✔️ Wiadomości od znajomych, których styl pisania jest podejrzany.
✔️ Presję czasu i straszenie konsekwencjami.
Profilaktyka:
✔️ Policja oraz inne instytucje państwowe nigdy nie proszą o pieniądze ani dane do konta.
✔️ Bank nigdy nie poprosi o instalację aplikacji z nieznanego źródła.
✔️ Jeśli ktoś prosi o kod BLIK – to najprawdopodobniej próbuje Cię oszukać
✔️ Rozłącz się i zadzwoń samodzielnie do bliskiej osoby. Potwierdzać tożsamość rozmówcy, kontaktując się z nim bezpośrednio innym kanałem.
✔️ Nie przekazuj pieniędzy obcym osobom „w imieniu rodziny”.
✔️ Rozmawiaj o takich zagrożeniach z seniorami w rodzinie.
5. Podrabiane zbiórki i konkursy świąteczne
- Fałszywe akcje charytatywne oraz konkursy z nagrodami.
- Przestępcy podszywają się pod znane organizacje i marki.
6. Zasady bezpieczeństwa:
✔️ Stosuj dwuskładnikowe logowanie.
✔️ Płać kartą lub metodą BLIK tylko na zaufanych stronach.
✔️ Monitoruj historię konta i ustaw powiadomienia o transakcjach.
✔️ Używaj silnych, unikalnych haseł.
✔️ Stosuj zasadę ograniczonego zaufania.
Święta Bożego Narodzenia i „Black Friday” to czas na zakupy – ale również najlepszy czas dla oszustów. Zachowaj ostrożność, nie daj się ponieść emocjom zakupowym. Zawsze weryfikuj oferty i komunikaty, szczególnie te „pilne”, „wyjątkowe” lub „zbyt tanie”.
Dla podkreślenia zjawiska należy zauważyć, iż w okresie ostatniego półrocza mieszkańcy gminy Lisia Góra wskutek działania oszustów zgłosili utratę łącznie ponad 220 000 zł. Udział strat spowodowane u seniorów stanowią około 30 % danej kwoty.
|
Wyłudzone kwoty przez oszustów z wykorzystaniem: |
|||
|
platform ogłoszeniowych umożliwiających kupno i sprzedaż (np. OLX) |
komunikatorów społecznościowych (np. WhatsApp) |
metody na legendę (np. na policjanta, na adwokata, wypadek osoby najbliższej) |
innej metody w szczególności za pośrednictwem sieci Internet |
|
14624,35 zł |
22800 zł |
176694 zł |
3342,85 zł |
W przypadku podejrzenia oszustwa należy:
- Niezwłocznie skontaktować się z bankiem w celu zablokowania dostępu.
- Zgłosić sprawę Policji.
- Zachować otrzymane wiadomości i potwierdzenia transakcji.
- Incydenty związane z podejrzeniem oszustw m.in. internetowych można zgłosić również za pośrednictwem aplikacji M-Obywatel, które rozpatrywane są przez zespół CERT Polska.
Wyk.: sierż. Patrick Ptak